Co to jest oko

Co oznacza OKO: narząd zmysłu wrażliwy na bodźce świetlne. W najwyższym stopniu złożoną budowę mają o. głowonogów i kręgowców. U większości bezkręgowców o. mają niewiele skomplikowaną budowę ( oko jamkowe, oko złożone, ocella). Ogólny plan budowy o. kręgowców jest jednakowy we wszystkich ich ekipach. O. ma najczęściej kształt okrągły i złożona jest z twardówki, naczyniówki, siatkówki, soczewki, ciała szklistego, tęczówki i rogówki. Twardówka pokrywa oko od zewnątrz, ku przodowi przechodząc w rogówkę; jest zbudowana z tkanki łącznej włóknistej u większości zwierząt (ryby, dorosłe płazy, gady i ptaki) wzmocnionej płytkami chrzęstnymi albo kostnymi. Naczyniówka leży pomiędzy twardówką i siatkówką. Wspólnie z tęczówką i ciałem rzęskowym tworzy błonę naczyniową, gdzie znajdują się naczynia krwionośne. Ciało rzęskowe utrzymuje soczewkę w odpowiednim położeniu. Siatkówka jest receptorową częścią o. Jest zbudowana z trzech warstw. W warstwie zewnętrznej znajdują się komórki światłoczułe (pręciki i czopki), a w dwóch pozostałych neurony przewodzące bodźce wzrokowe. W o. niektórych kręgowców (między innymi człowieka) na siatkówce wyróżniono plamkę żółtą będącą największym skupieniem czopków, co skutkuje, iż region ten odznacza się największą rozdzielczością widzenia. Na dnie o. znajduje się miejsce niewrażliwe na światło, pozbawione komórek światłoczułych, nazywane plamką ślepą. W plamce ślepej zbiegają się do nerwu wzrokowego nerwy prowadzące do komórek światłoczułych. Rogówka jest zbudowana z tkanki łącznej pokrytej z obu stron nabłonkiem. Mimo roli ochronnej jest przezroczysta i wchodzi w skład układu optycznego o. Soczewka jest położona pomiędzy tęczówką a ciałem szklistym. Jest składnikiem układu optycznego, przepuszczającym i skupiającym światło. Dzięki zmianom kształtu albo położenia soczewki zachodzi akomodacja. Tęczówka jest umięśnioną częścią błony naczyniowej otaczającą otwór zw. źrenicą. Jest kolorowa dzięki zawartemu w niej pigmentowi. Mięśnie tęczówki pozwalają na zmniejszanie albo zwiększanie dopływu światła poprzez regulację wielkości źrenicy. Ciało szkliste jest galaretowatą, przezroczystą substancją wypełniającą wnętrze o. Od przodu gałka oczna okryta jest błoną śluzową zw. spojówką, okrywającą również wewnętrzną stronę powiek. Wybrane kręgowce mają o. zredukowane albo uwstecznione. Przewarzająca część kręgowców ma o. położone po bokach głowy, a ich pola widzenia pokrywają się w niewielkim stopniu albo w ogóle. U wielu ptaków i ssaków o. położone są na przodzie głowy, co umożliwia widzenie stereoskopowe. W o. kręgowców wyróżnia się biegun przedni i tylny (łącząca je linia wyznacza oś optyczną o.). Światło dochodzące do o. przechodzi poprzez soczewkę, a następnie, po przejściu poprzez ciało szkliste i niewrażliwe części siatkówki, trafia na przedmioty światłoczułe siatkówki, gdzie zamieniane jest na impulsy nerwowe. Linia, którą można poprowadzić od widzianego obiektu do miejsca o największej wrażliwości na siatkówce, nazywana jest osią wzrokową. (Ryc. 55)narząd zmysłu wrażliwy na bodźce świetlne. W najwyższym stopniu złożoną budowę mają o. głowonogów ikręgowców. Uwiększości bezkręgowców o. mają niewiele skomplikowaną budowę ( oko jamkowe, oko złożone, ocella). Ogólny plan budowy o. kręgowców jest jednakowy we wszystkich ich ekipach. O. ma najczęściej kształt okrągły iskłada się ztwardówki, naczyniówki, siatkówki, soczewki, ciała szklistego, tęczówki irogówki. Twardówka pokrywa oko od zewnątrz, ku przodowi przechodząc wrogówkę; jest zbudowana ztkanki łącznej włóknistej uwiększości zwierząt (ryby, dorosłe płazy, gady iptaki) wzmocnionej płytkami chrzęstnymi albo kostnymi. Naczyniówka leży pomiędzy twardówką isiatkówką. Wraz ztęczówką i ciałem rzęskowym tworzy błonę naczyniową, wktórej znajdują się naczynia krwionośne. Ciało rzęskowe utrzymuje soczewkę wodpowiednim położeniu. Siatkówkajest receptorową częścią o. Jest zbudowana ztrzech warstw. Wwarstwie zewnętrznej znajdują się komórki światłoczułe (pręciki iczopki), aw dwóch pozostałych neurony przewodzące bodźce wzrokowe. Wo. niektórych kręgowców (((między innymi człowieka) na siatkówce wyróżniono plamkę żółtą będącą największym skupieniem czopków, co skutkuje, iż region ten odznacza się największą rozdzielczością widzenia. Na dnie o. znajduje się miejsce niewrażliwe na światło, pozbawione komórek światłoczułych, nazywane plamką ślepą. Wplamce ślepej zbiegają się do nerwu wzrokowego nerwy prowadzące do komórek światłoczułych. Rogówka jest zbudowana ztkanki łącznej pokrytej zobu stron nabłonkiem. Mimo roli ochronnej jest przezroczysta iwchodzi wskład układu optycznego o. Soczewka jest położona pomiędzy tęczówką aciałem szklistym. Jest składnikiem układu optycznego, przepuszczającym iskupiającym światło. Dzięki zmianom kształtu albo położenia soczewki zachodzi akomodacja. Tęczówka jest umięśnioną częścią błony naczyniowej otaczającą otwór zw. źrenicą. Jest kolorowa dzięki zawartemu wniej pigmentowi. Mięśnie tęczówki pozwalają na zmniejszanie albo zwiększanie dopływu światła poprzez regulację wielkości źrenicy. Ciało szkliste jest galaretowatą, przezroczystą substancją wypełniającą wnętrze o. Od przodu gałka oczna okryta jest błoną śluzową zw. spojówką, okrywającą również wewnętrzną stronę powiek. Wybrane kręgowce mają o. zredukowane albo uwstecznione. Przewarzająca część kręgowców ma o. położone po bokach głowy, aich pola widzenia pokrywają się wniewielkim stopniu albo w ogóle. Uwielu ptaków issaków o. położone są na przodzie głowy, co umożliwia widzenie stereoskopowe. Wo. kręgowców wyróżnia się biegun przedni itylny (łącząca je linia wyznacza oś optyczną o.). Światło dochodzące do o. przechodzi poprzez soczewkę, anastępnie, po przejściu poprzez ciało szkliste iniewrażliwe części siatkówki, trafia na przedmioty światłoczułe siatkówki, gdzie zamieniane jest na impulsy nerwowe. Linia, którą można poprowadzić od widzianego obiektu do miejsca onajwiększej wrażliwości na siatkówce, nazywana jest osią wzrokową. (Ryc. 55)